Even groot als Japan, zichtbaar vanuit de ruimte en een UNESCO Werelderfgoed – en het wemelt er van duizenden soorten
Het Groot Barrièrerif ligt voor de noordoostkust van Australië en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Het is beroemd om zijn uitgestrektheid, biodiversiteit en verbluffende schoonheid. Het rif heeft zowel ecologische als toeristische betekenis, maar kampt momenteel met grote problemen door de opwarming van de aarde.
Hoe groot is het en hoe is het ontstaan?
Het rif strekt zich uit over 2 000 kilometer en is tussen 60 tot 250 kilometer breed. De totale oppervlakte bedraagt 344 400 vierkante kilometer — vergelijkbaar met Japan en zichtbaar vanuit de ruimte. Dit enorme ecosysteem bestaat uit ongeveer 2 500 afzonderlijke riffen, opgebouwd uit de skeletten van koraalpoliepen en hydrocoralen (neteldieren). Hoewel het rif naar schatting 500 000 jaar oud is, kreeg het pas zijn huidige vorm zo’n 8 000 jaar geleden.
Wie leeft er in het rif?
Het rif is een toevluchtsoord voor duizenden soorten. Er zijn meer dan 1 600 vissoorten, plus 133 soorten haaien en roggen, 30 soorten walvissen en dolfijnen en 400 koraalsoorten. De zee herbergt ook 4 000 soorten weekdieren en 6 van de 7 soorten zeeschildpadden. Bedreigde dieren zoals de grote groene zeeschildpad en de dugong komen hier ook voor, wat de waarde van het rif voor de natuur duidelijk maakt.
Klimaatverandering: wat er misgaat
Het Groot Barrièrerif wordt bedreigd door stijgende zeetemperaturen, die variëren van 21 tot 38 °C. Die opwarming veroorzaakt massale verbleking van koraal en wordt gezien als de grootste bedreiging voor het rif. De situatie vraagt om snelle maatregelen om het rif te bewaren.
Wereldwijde erkenning en bescherming
UNESCO verklaarde het rif in 1981 tot Werelderfgoed vanwege de biodiversiteit en het wetenschappelijke belang. In 1997 noemde CNN het een van de “Zeven natuurlijke wonderen van de wereld”, samen met fenomenen zoals het Noorderlicht, de Grand Canyon en de Mount Everest. Die erkenning onderstreept de unieke positie van het rif op het wereldtoneel.
Een icoon in beelden en cultuur
Het rif is zelfs vanuit de ruimte herkenbaar; astronauten aan boord van het Internationaal Ruimtestation (ISS) hebben het gefotografeerd. Een opvallende foto werd op 12 oktober 2015 gemaakt door een lid van de Expedition 45-crew. De foto is gecrediteerd aan M. Justin Wilkinson van Texas State University, in samenwerking met NASA-JSC en Jacobs.
Het Groot Barrièrerif is meer dan een visueel spektakel: het is een belangrijke leefomgeving voor veel mariene soorten en staat symbool voor de biodiversiteit van onze planeet. De bedreigingen waar het mee te maken heeft, vragen directe aandacht zodat dit natuurwonder ook voor toekomstige generaties blijft bestaan. Behoud, erkenning en wereldwijde inspanningen zijn nodig om het Groot Barrièrerif te beschermen en zijn status als een van de grootste natuurfenomenen ter wereld te behouden.