Nog op zoek naar invulling voor
uw studiedagen? Bekijk ons aanbod
Ondersteuning nodig bij fusietrajecten?
Laat ons meedenken!
Trots! Op onze publicatie:
Dilemma's in het Onderwijs
Een missie- en visietraject
met bevlogenheid als vertrekpunt

Werkoverleg als bouwsteen voor je werkplezier!

Deep Democracy toegepast in het onderwijs
 
“De kwaliteit van de relaties bepaalt het succes van de (school)organisatie. De technieken van Deep Democracy geven de structuur en vaardigheden om de wezenlijke gesprekken te voeren en het proces van collectief leren te realiseren.”
 
Prof. Dr. André Wierdsma
Nyenrode Business Universiteit
 Uit: Deep Democracy, Jitske Kramer
 
De aanpak ‘Deep Democracy’ gaat over het nemen van krachtige besluiten vanuit het combineren van de aanwezige diversiteit aan kennis, talenten, ervaringen en emoties. Het is een filosofie en methode ineen en biedt praktische kaders en technieken om met uitersten om te gaan en daarnaast inclusieve besluitvorming en verbindend, participatief en dienend leiderschap in de praktijk te brengen. Groepsbesluiten winnen aan kracht, doordat het sluimerende verschillen en verborgen oorzaken van conflicten sneller naar de oppervlakte brengt. 

Zijn we daar wel naar op zoek, c.q. waarom zouden we juist dat willen opzoeken? 
Immers, die verschillen in inzichten zijn vaak lastig te hanteren. Hadden we net een richting bepaald, komt er toch nog iemand met een andere mening… Hoe vaak betrappen we er ons achteraf niet op dat we het voorstel er alsnog doorheen drukken, mensen proberen te bewegen door ze te verleiden, motiveren en overtuigen. Vaak met een beperkt resultaat, zeker op de langere termijn.  

De reden is waarom de aanpak werkt ligt in het feit dat er wijsheid ligt in de afwijkende mening. De minderheid ziet immers iets wat de rest nog niet ziet. De wijsheid van de dwarskijker, de dromer, de waarschuwer biedt kans op groei, verbetering en de oplossing van problemen en mag daarom niet verloren gaan. Zie weerstand als een andere mening, een teken dat een stem nog niet is gehoord. 

Het niet serieus nemen van die afwijkende stem, die andere invalshoek, maakt dat deze in de onderstroom verdwijnt waar ze een eigen leven gaan leiden. Dit brengt meestal gedoe, geruzie, politieke spelletjes en inefficiëntie met zich mee. Deep Democracy biedt ruimte en mogelijkheid om verder te gaan en naar elkaar te luisteren, ieders gezichtspunt serieus te nemen. Ideeën en oplossingen liggen voor het oprapen als we er maar ruimte aan geven. Wijsheid is nodig om de juiste dingen te doen en is bepalend voor de effectiviteit. De data en informatie komen in gesprekken als eerste naar boven. Deep Democracy is op zoek naar de minderheidswijsheid achter de standpunten en ideeën zodat deze wijsheid het meerderheidsbesluit kan verrijken. 

De omgekeerde piramide van wijsheid

Veelgehoord: “We zeggen A, maar doen toch B…”
Democratische besluitvorming geeft meer ruimte aan inspraak; natuurlijk, dat passen we toe. En toch is de kans op sabotage groot. Als de meerderheid zegt: “We doen plan A”, is het namelijk onjuist om te denken dat de minderheid, die eigenlijk plan B wilde, nu ook opeens met hart en ziel voor plan A gaat. Deep Democracy streeft naar een unaniem besluit door, na een goede verkenning, het meerderheidsstandpunt als uitgangspunt te nemen, maar daar de wijsheid van de minderheid aan toe te voegen. Dat is geen kwestie van onderhandelen over de voorwaarden, een vrijbrief om te polderen, slappe compromissen sluiten of lobbyen voor het eigen standpunt. Het doel is een werkelijk ‘ja’ van alle betrokkenen, waarbij gevoelens en verschillende standpunten zijn uitgesproken en meegenomen. De stappen van de methode geven een praktische structuur om deze inclusieve vorm van besluiten nemen in de praktijk te brengen. Inclusieve leiders richten zich op verbinding, relaties en het scheppen van een context waarin de aanwezige kennis en kunde tot bloei kan komen. Door te streven naar meer inclusie, worden besluiten krachtiger en duurzamer. Deep Democracy biedt hiervoor een denkkader en praktische handvatten. 

Uitgangspunten van Deep Democracy
  1. Niemand heeft het monopolie op de waarheid.
    We blijven nieuwsgierig naar onze eigen redenering en die van anderen. We zijn bereid onszelf te verrassen. Bovendien weten we dat we elkaar nodig hebben. Alleen onze eigen kennis is niet genoeg om met de complexe realiteit om te gaan. We kunnen onze gezamenlijke vragen niet in ons eentje oplossen. Er is altijd iemand die iets ziet wat de rest van ons niet ziet. We willen er alles aan doen om deze afwijkende mening te horen; het kan wel eens de doorbraak zijn. 
  2. We gaan in gesprek om onze relatie te verdiepen.
    We blijven in relatie. We hebben onze rollen als schoolleider, teamleider, coördinator, (…)expert, leerkracht, docent, IB’er etc. Tegelijkertijd zien we onszelf naast collega ook als mens, en daarin zijn we gelijk. We zijn nieuwsgierig naar elkaars verhalen, ook als deze pijnlijk zijn om te horen. We gaan kritiek niet uit de weg. We proberen aandachtig te luisteren, omdat dit een ruimte creëert die uitnodigt tot meer inzichten en het delen van informatie. 
  3. We zijn bereid met elkaar te leren.
    We leren ieder over onszelf en samen over elkaar. Als iemand iets zegt wat we gek of stom vinden, weten we dat we hierover iets te leren hebben. Immers, als we iets horen waaraan we nog nooit hebben gedacht, biedt dit een kans om nieuwe inzichten te krijgen. Leren is soms pijnlijk en ongemakkelijk. Het is goed om dit te beseffen voordat we met elkaar in gesprek gaan. 
  4. We zullen het tempo van het gesprek af en toe vertragen.
    Hierdoor kunnen we horen en tot ons door laten dringen wat er nu echt wordt gezegd. We maken ruimte voor reflectie om na te kunnen denken over de beste vervolgstappen. Daarmee breken we met de gewoonte om snel over te gaan tot (ondoordachte) besluiten. Vertraging gaat vrijwel altijd vooraf aan versnelling. 
  5. We hebben elkaars hulp nodig om betere luisteraars te worden.
    We erkennen dat luisteren niet makkelijk is. Door dit besef aan het begin van het gesprek met elkaar te delen wordt het makkelijker om te luisteren. Bovendien hebben we elkaar nodig om beter te leren luisteren. Luisteren doe je samen. 
  6. Praten en luisteren zijn menselijk.
    Het is noodzakelijk uit de patronen te stappen van onderbreken, te snel praten, monologen etc. We moeten weer gewoon naar elkaar en onszelf gaan luisteren. 
  7. We gaan ervan uit dat het af en toe chaotisch is.
    We blijven luisteren zonder meteen te willen begrijpen en we vertrouwen erop dat de ordening zich vanzelf aandient. Door de behoefte aan heldere categorieën en begrijpelijke gedachten (tijdelijk) los te laten, kunnen dingen vloeibaar worden en nieuwe inzichten vorm krijgen. 
     
Bij Deep Democracy en inclusief leiderschap maak je geen keuze tussen zakelijke doelgerichtheid of emotionele intuïtie, competentie of samenwerken, kracht of verbinding, maar benut je het allebei.


Ben je benieuwd naar deze methode en wil je leren hoe deze toe te passen binnen jouw schoolorganisatie? Stuur dan een bericht naar info@ssprong.nl.

Meer informatie

Meer informatie ontvangen of heeft u vragen? Vul onderstaand formulier in.




Naam:

Telefoonnummer:

E-mailadres:

Opmerking:


Partners
Training & Coaching Den Bosch Training & Coaching Waalwijk Training & Coaching Noord-Brabant Training & Coaching Tilburg